Author: Dol Pheakdey

ភ្នំពេញ៖ សម្តេចមហាបវរធិបតី​ ហ៊ុន​ ម៉ាណែត​ នាយករដ្ឋមន្ត្រី​នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា​ បានគោរពថ្វាយសារលិខិតជូ​ន​ព្រះករុណាព្រះបាទសម្តេចព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី ព្រះមហាក្សត្រ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ក្នុងឱកាសដ៏ វិសេសវិសាល ព្រះករុណាជាអម្ចាស់ជីវិតលើត្បូង បានចូលជាសមាជិកសមាគត (membre associé) នៃបណ្ឌិត្យសភា វិទ្យាសាស្ត្រ ឯនាយសមុទ្រ នៅទីក្រុងប៉ារីស ប្រទេសបារាំងកាលពីព្រឹកថ្ងៃព្រហស្បតិ៍​ ទី៤​ ខែធ្នូ​ ឆ្នាំ២០២៥។ សម្ដេចធិបតីបានបញ្ជាក់ក្នុងសារលិខិតថា ក្នុងសេចក្តីអំណរសាទរយ៉ាងឧឡារិកថ្វាយចំពោះមហាកិត្តិយស ដែលព្រះករុណាជាអម្ចាស់ជីវិតលើត្បូង ជាទីគោរពសក្ការៈដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត ទទួលបាននាឱកាសនេះ សម្ដេចធិបតី ថា ពិតជាមានអត្ថន័យទូលំទូលាយ សម្រាប់ប្រជាជនគ្រប់រូបនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ជាពិសេសតេជះ សម្ភារឫទ្ធាបារមី នៃ ព្រះករុណា អង្គព្រះមហាក្សត្រ ដែលជានិច្ចកាលព្រះអង្គតែងបំពេញបេសកកម្ម បម្រើ ឧត្តមប្រយោជន៍ជាតិ ប្រជាពលរដ្ឋ​របស់ព្រះអង្គ ហើយក៏បានឆ្លុះបញ្ចាំងពីតម្លាភាពប្រសិទ្ធភាពជាមួយនឹង ការយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់ ចំពោះជីវភាព និងសុខុមាលភាពប្រជាជនរបស់ព្រះអង្គជារៀងរហូតមក៕

តៃប៉ិ ៖ តៃវ៉ាន់ចោទចិនដាក់ពង្រាយនាវាចម្បាំងយ៉ាងច្រើន ក្នុងគោលដៅធ្វើប្រតិបត្តិការយោធា ដែលលាតសន្ធឹងរាប់រយគីឡូម៉ែត្រ ចាប់ពីសមុទ្រលឿងរហូតដល់សមុទ្រចិនខាងត្បូង ដែលបង្កជាការគំរាមកំហែងដល់តំបន់ទាំងមូល។ អ្នកនាំពាក្យការិយាល័យប្រធានាធិបតីតៃវ៉ាន់ លោកស្រី Karen Kuo និយាយថា ក្រសួងការពារជាតិ និងទីភ្នាក់ងារសន្តិសុខកំពុងតាមដានសកម្មភាពចិននេះយ៉ាងដិតដល់ និងប្រកបដោយទំនុកចិត្តក្នុងការគ្រប់គ្រងស្ថានការណ៍។ យ៉ាងណា លោកស្រីមិនបានបង្ហើបពីចំនួននាវាចម្បាំងដែលចិនដាក់ពង្រាយទេ ប៉ុន្តែប្រភពសន្តិសុខមួយបានឱ្យដឹងថា ចំនួននាវាចម្បាំងទាំងនោះមានច្រើនគួរឱ្យកត់សម្គាល់។ បើតាមលោកស្រី Kuo, ប្រតិបត្តិការនេះមិនពាក់ព័ន្ធនឹងច្រកសមុទ្រតៃវ៉ាន់ទេ ប៉ុន្តែវាគ្របដណ្តប់តំបន់យ៉ាងទូលំទូលាយ ចាប់ពីភាគខាងត្បូងសមុទ្រលឿនរហូតដល់សមុទ្រចិនខាងកើត ក្បែរកោះ Diaoyu ហើយឆ្លងចូលដល់សមុទ្រចិនខាងត្បូង និងមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកខាងលិច។ អ្នកនាំពាក្យរូបនេះបន្ថែមថា សកម្មភាពចិននេះបានបង្កគំរាមកំហែង និងប៉ះពាល់ដល់តំបន់ឥណ្ឌូ-ប៉ាស៊ីហ្វិក និងក្នុងតំបន់ទាំងមូល ដូច្នេះតៃវ៉ាន់ជំរុញឱ្យចិនរក្សាការអត់ធ្មត់។ ឆ្លើយតបការលើកឡើងរបស់តៃវ៉ាន់ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិន លោក Lin Jian បានសង្កត់ធ្ងន់ថា កងទ័ពជើងទឹកចិនធ្វើប្រតិបត្តិការស្របតាមច្បាប់ និងបានជំរុញឱ្យភាគីពាក់ព័ន្ធកុំប្រតិកម្មហួសហេតុ ឬបង្កើតព័ត៌មានគ្មានមូលដ្ឋាន។ បើតាមការព្រមានរបស់ប្រធានចារកម្មតៃវ៉ាន់ លោក Tsai Ming-yen, ចន្លោះខែតុលា ដល់ខែធ្នូ គឺជារដូវកាលនៃសមយុទ្ធវាយតម្លៃប្រចាំឆ្នាំរបស់ចិន ហើយទីក្រុងប៉េកាំងអាចបង្វែរសកម្មភាពយោធាធម្មតា ទៅជាសមយុទ្ធដែលមានគោលដៅវាយប្រហារកោះតៃវ៉ាន់៕ ប្រភព ៖ AFP

ភ្នំពេញ៖ ឯកឧត្តម ជា វ៉ាន់ដេត រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងប្រៃសណីយ៍និងទូរគមនាគមន៍ កាលពីព្រឹកថ្ងៃទី៦ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ បានអញ្ជើញ​ជាអធិបតីបើកវេទិកាអភិបាលកិច្ច​អ៊ីនធឺណិតកម្ពុជា ២០២៥ ក្រោមប្រធានបទ “ការកសាងសង្គមឌីជីថលកម្ពុជា ប្រកបដោយ​បរិយាបន្ន (Building Cambodia’s Inclusive Digital Society)” ដែលជាព្រឹត្តិការណ៍អមក្នុង វេទិការដ្ឋាភិបាលឌីជីថល ពិព័រណ៍បច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល និងព្រឹត្តិការជាតិ-អន្តរជាតិពាក់ព័ន្ធ។ ពិធីនេះក៏មានការអញ្ជើញចូលរួមពី ឯកឧត្តម សុខ ពុធ្ធិវុធ រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងប្រៃសណីយ៍និងទូរគមនាគមន៍ លោកស្រី Esther McFarlane មន្ត្រីទទួលបន្ទុកការិយាល័យ អង្គការយូណេស្កូប្រចាំនៅភ្នំពេញ លោក ធី ទ្រី នាយកប្រតិបត្តិ/និពន្ធនាយក អង្គការទិន្នន័យអំពីការអភិវឌ្ឍ កម្ពុជា (ODC) លោក Chengetai Masango ប្រធានការិយាល័យ លេខាធិការដ្ឋានអង្គការ​សហប្រជាជាតិ (UN) នៃវេទិកាអភិបាលកិច្ចអ៊ីនធឺណិត ថ្នាក់ដឹកនាំក្រសួងប្រៃសណីយ៍និងទូរគមនាគមន៍ តំណាងមកពី​ភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងស្ថាប័នរដ្ឋ វិស័យឯកជន សង្គមស៊ីវិល និងដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ជាច្រើនរូប។ វេទិកាអភិបាលកិច្ចអ៊ីនធឺណិតកម្ពុជា ២០២៥ ត្រូវបានរៀបចំឡើងនៅមជ្ឈមណ្ឌលសន្និបាត និងពិព័រណ៍កោះពេជ្រ។ដោយក្រសួងប្រៃសណីយ៍និងទូរគមនាគមន៍…

សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ឆ្លើយតបអ្នករិះគន់ថៃ៖ «កម្ពុជាមិនបានប្រើលុយចិនរៀបចំស៊ីហ្គេមទេ ហើយកុំប្រមាថជាតិសាសន៍ខ្មែរ» (ភ្នំពេញ)៖ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ប្រធានព្រឹទ្ធសភានៃកម្ពុជា នៅថ្ងៃទី៦ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ នេះ បានចេញសារជាថ្មីដើម្បីបំភ្លឺ និងឆ្លើយតបទៅកាន់មតិរិះគន់របស់ពលរដ្ឋថៃមួយចំនួន ដែលបានចោទប្រកាន់ថា កម្ពុជាប្រើប្រាស់លុយចិនដើម្បីរៀបចំស៊ីហ្គេមឆ្នាំ២០២៣ និងបានមើលងាយកម្ពុជាថាជាប្រទេសក្រីក្រ។ ការចេញមុខបំភ្លឺនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីសម្តេចបានបង្ហោះវីដេអូកាលពីថ្ងៃទី៤ ខែធ្នូ ស្តីពីការបិទបញ្ចប់ស៊ីហ្គេមនៅកម្ពុជា ដែលត្រូវបានជនជាតិថៃមួយចំនួនបកស្រាយខុសថា ជាការឌឺដងឱ្យប្រទេសថៃដែលត្រៀមធ្វើម្ចាស់ផ្ទះស៊ីហ្គេមឆ្នាំ២០២៥។ នៅក្នុងសារលិខិតបំភ្លឺ សម្តេចតេជោ បានសម្តែងការហួសចិត្តចំពោះការលើកឡើងរបស់ជនជាតិថៃមួយចំនួន ដែលតាំងខ្លួនជាប្រទេសអ្នកមាន ហើយមើលងាយកម្ពុជាថាជា «ប្រទេសអ្នកក្រ ដែលមានអ្នកសុំទានពាក់កណ្តាលប្រទេស»។ ជាពិសេសចំពោះការប្រឌិតរឿងថា កម្ពុជាធ្វើស៊ីហ្គេមដោយប្រើលុយចិន។ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន បានគូសបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថា៖ «និយាយពីការចំណាយសម្រាប់ការប្រកួត យើងមិនបានប្រើប្រាស់លុយចិន ឬលុយពីប្រទេសផ្សេងសូម្បីមួយសេន»។ សម្តេចបានពន្យល់លម្អិតថា ទោះបីជាហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធកីឡដ្ឋានជាតិមរតកតេជោ ត្រូវបានសាងសង់ក្រោមជំនួយឥតសំណងរបស់មិត្តចិនក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែរាល់ការចំណាយលើការរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍ស៊ីហ្គេម និងអាស៊ានប៉ារ៉ាហ្គេម គឺជាថវិកាជាតិសុទ្ធសាធ ដែលកើតចេញពីការសន្សំសំចៃរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល។ សម្តេចតេជោ បានលើកឡើងពីយុទ្ធសាស្ត្រគ្រប់គ្រងថវិកាជាតិ ដោយមានការជួយជ្រោមជ្រែងពី «មេផ្ទះ» ដ៏ពូកែពីររូបគឺ ឯកឧត្តម…

អេឌីនប៊ឺក ៖ ចាប់តាំងពីទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៧០ ព្រិលទឹកកកធ្លាក់នៅប្រទេសស្កុតឡែន បានថយចុះយ៉ាងខ្លាំង ហើយអ្នកជំនាញបានព្រមានថានៅឆ្នាំ២០៨០ រដូវរងារខ្លះអាចមិនមានព្រិលធ្លាក់ទាល់តែសោះ។ ការណ៍នេះគំរាមកំហែងដល់អនាគត នៃរមណីយដ្ឋានជិះស្គីលើទឹកកក ដូចជានៅតំបន់ Lecht ដែលប្រឈមមុខនឹងរដូវកាលមិនល្អ និងព្រិលធម្មជាតិ ធ្លាក់មកមិនទៀងទាត់។ អ្នកវិភាគបានផ្តល់ទស្សនវិស័យអាកាសធាតុរយៈពេលវែង ដែលបង្ហាញឱ្យឃើញថា ឧស្សាហកម្មជិះស្គីរបស់ប្រទេសស្កុតឡែន អាចនឹងមិនរស់រានមានជីវិតក្នុងទម្រង់បច្ចុប្បន្នរបស់ខ្លួនទៀតនោះទេ៕ ប្រភព ៖ BBC

ហ្សាកាតា ៖ តំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍កំពុងប្រឈមនឹងទឹកជំនន់ធ្ងន់ធ្ងរខ្លាំងបំផុតក្នុងឆ្នាំ២០២៥ ដោយមានព្យុះចុងរដូវដែលកើនឡើងថាមពលខ្លាំង ដោយសារការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានព្រមានថា ទឹកសមុទ្របានឡើងក្តៅឡើងៗ និងបង្កឱ្យកម្រិតទឹកសមុទ្រកើនឡើងខ្ពស់។ ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ កំពុងបង្កើតឱ្យមានគ្រោះមហន្តរាយធម្មជាតិធ្ងន់ធ្ងរដែល មិនអាចទាយទុកជាមុនបាន។ តំបន់អាស៊ាននេះ ក៏កំពុងជួបបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ចផងដែរ។ រដ្ឋាភិបាលនៃបណ្តាប្រទេសសមាជិក បានប្រើប្រាស់កញ្ចប់ថវិកាលើសពីសមត្ថភាព ដើម្បីតម្រូវឱ្យមានចំណាត់ការបន្ទាន់ក្នុងការបន្ស៊ាំខ្លួន ការរៀបចំខ្លួនទុកជាមុន។ ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងបន្ស៉ាំខ្លួននឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ចាំបាច់ត្រូវការគាំទ្រហិរញ្ញវត្ថុអាកាសធាតុពីអន្តរជាតិ៕ ប្រភព ៖ ABC NEWS

ប៉េកាំង ៖ ឧស្សាហកម្មការពារជាតិរបស់មហាយក្សចិនកាន់តែរីកចម្រើនខ្លាំងឡើងថែមមួយកម្រិតទៀត ក្រោយក្រុមហ៊ុន Lingkong Tianxing កំពុងសំងំផលិតមីស៊ីលកម្ទេចនាវាចម្បាំងមានល្បឿនលឿនសំលេងដល់ទៅ ៧ ដង ។ បើតាម China Daily, មីស៊ីលនេះមានឈ្មោះ YKJ-1000 មានតម្លៃ ៩ ម៉ឺន ៩ ពាន់ដុល្លារក្នុងមួយគ្រាប់ ពោលគឺស្មើនឹងឡាន Tesla Model X មួយគ្រឿង ។ ក្រុមហ៊ុន Lingkong Tianxing និយាយថា មីស៊ីលរហស្សនាម “ស៊ីម៉ង់ត៍” មួយនេះ អាចរត់ក្នុងចម្ងាយ រហូតដល់ ៨,៥០០ គីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោង និងមានសមត្ថភាពអាចវាយប្រហារគោលដៅក្នុងចម្ងាយ ១,៣០០ គីឡូម៉ែត្រ ។ បើតាម interesting engineering, កាំជ្រួចដ៏កំណាចរបស់ចិននេះ មានតម្លៃទាបជាងឆ្ងាយ បើធៀបនឹងប្រព័ន្ធមីស៊ីលការពារដែនអាកាសដ៏ទំនើប និងឧបករណ៍ស្ទាក់ចាប់កម្ទេចមីស៊ីលរបស់ប្រទេសដទៃ ។ ជាក់ស្តែង បើប្រៀបធៀបជាមួយឧបករណ៍ស្ទាក់ចាប់មីស៊ីលរបស់អាមេរិក ដូចជា SM-6 មានតម្លៃរហូតដល់ ៤…

ប៊ែរឡាំង ៖ អាល្លឺម៉ង់បញ្ជូនយន្តហោះចម្បាំង Eurofighter ចំនួន ៥គ្រឿង និងបុគ្គលិកយោធាប្រហែល ១៥០នាក់ទៅកាន់ទីក្រុង Malbork របស់ប៉ូឡូញ ដើម្បីជួយការពារដែនអាកាសប្រទេសនេះ ក្រោយមានការលុកលុយពីយន្តហោះដ្រូនរុស្ស៊ី កាលពីខែកញ្ញា។ ប្រមុខកងទ័ពអាកាសអាល្លឺម៉ង់ លោក Holger Neumann និយាយថា តាមរយៈបេសសកម្មនេះ យើងកំពុងបញ្ជូនសារគាំទ្រយ៉ាងរឹងមាំថែមទៀតដល់ប្រទេសជិតខាងប៉ូឡូញ និងសម្ព័ន្ធមិត្តណាតូរបស់យើងទាំងមូល។ យន្តហោះចម្បាំងអាល្លឺម៉ង់ ត្រូវបានដាក់ពង្រាយជាផ្នែកមួយ នៃបេសកកម្ម Eastern Sentry របស់អង្គការណាតូ ហើយពួកវានឹងបន្តឈរជើងនៅទីក្រុង Malbork ក្នុងចម្ងាយប្រហែល ៦០គីឡូម៉ែត្រពីទីក្រុង Gdansk និង ៨០គីឡូម៉ែត្រពីតំបន់ Kaliningrad របស់រុស្ស៊ី។ ក្រៅពីប៉ូឡូញ អាល្លឺម៉ង់ក៏បានដាក់ពង្រាយយន្តហោះចម្បាំង Eurofighter នៅកូឡុំប៊ី ផងដែរ ជាផ្នែកមួយនៃកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងពង្រឹងផ្នែកខាងកើតណាតូ ចំពេលកើនឡើងភាពតានតឹងខ្លាំងជាមួយរុស្ស៊ី។ ការដាក់ពង្រាយនេះទៀតសោត ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីយន្តហោះចម្បាំង F-16 របស់ប៉ូឡូញ យន្តហោះចម្បាំង F-35 របស់ហូឡង់ យន្តហោះស៊ើបការណ៍ AWACS របស់អ៊ីតាលី និងយន្តហោះចាក់សាំងពាក់កណ្តាលអាកាសរបស់ណាតូ ត្រូវបានបញ្ជូនជាបន្តបន្ទាប់ទៅការពារ…

វ៉ាស៊ីនតោន ៖ បន្ទាប់ពីចាយពេលពិចារណាអស់ ៥ ខែ ទីបំផុតអាមេរិកយល់ព្រមលក់នាវាមុជទឹកដើរដោយថាមពលនុយក្លេអ៊ែរ Virginia class ចំនួន ៣ គ្រឿងទៅឲ្យប្រទេសអូស្ត្រាលី ។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP, ដំណើការលក់នាវានេះនឹងចាប់ផ្ដើមក្នុងឆ្នាំ ២០៣២ ហើយនឹងធ្វើឡើងក្នុងរយៈពេល ១៥ ឆ្នាំ ដែលស្ថិតក្រោមកតិកាសញ្ញាសន្តិសុខ AUKUS មាន អាមេរិក អូស្រ្តាលី និងចក្រភពអង់គ្លេស ជាដៃគូ ។ លោក Sean Parnell អ្នកនាំពាក្យមន្ទីរបញ្ចកោណនិយាយថា កិច្ចព្រមព្រៀងលក់ដូរនេះធ្វើឡើង ស្របតាមគោលនយោបាយ «America First» របស់លោកប្រធានាធិបតីប្រធានាធិបតី Donald Trump ។ ជាមួយគ្នានេះ រដ្ឋមន្រ្តីឧស្សាហកម្មការពារជាតិអូស្រ្តាលី លោក Pat Conroy ពិព័រណ៌នាកិច្ចព្រមព្រៀងនេះថា នឹងនាំមកនូវការវិវឌ្ឍន៍រីកចម្រើនពី ៣០ ទៅ ៤០ ឆ្នាំទៅមុខទៀត ។ បើតាម Economic Times, ស្ថិតក្រោមផែនការ…

«ទ្រព្យសម្បត្តិរបស់រុស្ស៊ី រាប់សិបពាន់លានដុល្លារ ដែលបង្កកនៅអឺរ៉ុប ត្រូវតែប្រើប្រាស់ ដើម្បីពង្រឹងសមត្ថភាពយោធា របស់អ៊ុយក្រែន មិនមែនដើម្បីផ្តល់ផលប្រយោជន៍ ដល់សហរដ្ឋអាមេរិក នោះទេ» ។ នេះជាការបញ្ជាក់ របស់អធិការបតីអាល្លឺម៉ង់ ។ ថ្លែងប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មាននៅទីក្រុងប៊ែរឡាំង កាលពីថ្ងៃទី៤ ខែធ្នូ, លោក Friedrich Merz អធិការបតីអាល្លឺម៉ង់និយាយថា ថវិកាទាំងនោះអាចជួយដល់អ៊ុយក្រែន បានប្រហែលជា ២ ទៅ ៣ ឆ្នាំ ដោយសារតែបច្ចុប្បន្ន ប្រទេសនេះ ត្រូវឆ្លងកាត់រដូវរងាដ៏លំបាក ។ បើតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Anadolu , ការអះអាងរបស់លោក Merz ធ្វើឡើងដើម្បីឆ្លើយតប ទៅនឹងការផ្ដល់យោបល់ របស់លោកប្រធានាធិបតី Donald Trump ដែលចង់ឲ្យទ្រព្យបង្កករបស់រុស្ស៊ីទាំងនោះ ប្រើប្រាស់ ដើម្បីជាផលប្រយោជន៍របស់រដ្ឋាភិបាល និង ក្រុមហ៊ុនអាមេរិក ។ លោក Merz គូសបញ្ជាក់ថា «នេះគឺជាបញ្ហារបស់អឺរ៉ុប ហើយអាមេរិកក៏បានដឹងដែរថា មិនមានវិធីអនុញ្ញាតឱ្យលុយដែលយើងប្រមូលបាន យកទៅវិនិយោគ តាមការចង់បានរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ក្នុងទម្រង់ណាមួយឡើយ»…